แผนปฏิบัติการจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ พ.ศ. 2560-2564

ยุทธศาสตร์ที่ 2 อนุรักษ์ และฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพ

2.2 แผนปฏิบัติการลดภัยคุกคามและส่งเสริมการใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน
ตัวชี้วัด

1 ร้อยละ 80 ของคุณภาพน้ำแหล่งน้ำผิวดินอยู่ในเกณฑ์ดี

2 ร้อยละ 88 ของคุณภาพน้ำแหล่งน้ำทะเลอยู่ในเกณฑ์ดี

3 จำนวนเครื่องมือ/กลไก/แนวทางที่ส่งเสริมให้เกิดการใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืนในแต่ละภาคส่วน (เกษตร ป่าไม้ ประมง ท่องเที่ยว)


แนวทางปฏิบัติ แผนงาน/โครงการ ผลการดำเนินงาน
2.2.1.1 ส่งเสริมให้มีการปฏิบัติตามมาตรฐานการเพาะปลูกพืชเกษตร การเลี้ยงปศุสัตว์ และการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ โดยคำนึงถึงการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ และส่งเสริมให้เกษตรกรนำไปปฏิบัติ 1. เสริมสร้างมาตรฐานการปลูกสวนป่าเศรษฐกิจเพื่อเข้าสู่ประชาคมอาเซียน
2. การจัดการฟาร์มปศุสัตว์อย่างยั่งยืน
3. การกำหนดมาตรฐานการเพาะปลูกพืชเกษตรโดยคำนึงถึงความหลากหลายทางชีวภาพ และส่งเสริมให้เกษตรกรนำไปปฏิบัติ
4. ส่งเสริมการพัฒนาการเกษตรและปศุสัตว์อย่างยั่งยืน รวมถึงการควบคุมศัตรูพืชโดยชีววิธี โดยคำนึงถึงผลกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพ
5. ส่งเสริมการปฏิบัติตามระบบมาตรฐานสินค้าประมงให้เกิดความยั่งยืน
2.2.1.2 ใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพของพืชอย่างยั่งยืน รวมถึงการควบคุมเพื่อให้ผลผลิตที่เก็บเกี่ยวจากพืชป่ามีความยั่งยืน 1. จัดทำมาตรการส่งเสริมและมาตรฐานรับรองการใช้ผลิตภัณฑ์จากพืชที่ได้มาจากแหล่งที่มีการจัดการอย่างยั่งยืน
2. จัดการสวนป่าอย่างยั่งยืนตามมาตรฐานการจัดการสวนป่า
3. จัดทำทะเบียน ติดตาม และตรวจสอบผลผลิตที่ได้จากพืชป่า
2.2.1.3 อนุรักษ์และคุ้มครองพันธุ์พืชป่าไม่ให้สูญพันธุ์เนื่องจากการค้าระหว่างประเทศ 1. โครงการพัฒนาระบบแลกเปลี่ยนข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ตามระบบอนุญาตนำเข้า ส่งออก และนำผ่านตามอนุสัญญาไซเตส
2. ส่งเสริมการบังคับใช้และดำเนินการตามกฎหมายภายใต้อนุสัญญาไซเตสอย่างเคร่งครัด
3. ติดตาม ตรวจสอบสถานภาพชนิดพันธุ์พืชป่าที่มีการค้าขายระหว่างประเทศเพื่อจัดทำมาตรการคุ้มครอง
4. สนับสนุนและเสริมสร้างความเข้มแข็งของเครือข่ายเฝ้าระวังการค้าพืชป่าที่ผิดกฎหมาย
แนวทางปฏิบัติ แผนงาน/โครงการ ผลการดำเนินงาน
2.2.2.1 ประเมินศักยภาพในการรองรับของระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่ง และระบบนิเวศเปราะบางอื่น บริหารจัดการและควบคุมดูแลกิจกรรมของมนุษย์ที่อาจส่งผลกระทบต่อความหลากหลาย ทางชีวภาพและระบบนิเวศ 1. การจัดการขยะในทะเล (Marine Litter)
2. ประเมินศักยภาพการรองรับผลกระทบจากกิจกรรมของมนุษย์ในระบบนิเวศของทะเลและชายฝั่งพื้นที่ ชุ่มน้ำ และระบบนิเวศเปราะบางอื่น เพื่อกำหนดมาตรการในการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน รวมถึงควบคุมดูแลผลกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพ
3. ประเมินพื้นที่ที่เหมาะสมในการฟื้นฟูแนวปะการัง ที่ได้รับความเสียหายจากปรากฏการณ์ปะการังฟอกขาว
2.2.2.2 ติดตามตรวจสอบและลดผลกระทบจากกิจกรรมของมนุษย์ต่อความหลากหลาย ทางชีวภาพในระบบนิเวศเปราะบาง 1. ศึกษาการแก้ไขปัญหาและลดผลกระทบการเกิดปรากฏการณ์น้ำทะเลเปลี่ยนสีบริเวณชายฝั่งทะเล
2. เก็บตะกอนดินและสัตว์น้ำในแหล่งน้ำผิวดิน
2.2.2.3 ควบคุมกิจกรรมการประมงไม่ให้กระทบเสียหายรุนแรงต่อแหล่งที่อยู่อาศัย และชนิดพันธุ์สัตว์น้ำที่ถูกคุกคาม 1. ส่งเสริมการจัดการสัตว์น้ำเพื่อการประมงตามข้อถือปฏิบัติเพื่อการประมงอย่างรับผิดชอบ (code of conduct for responsible fisheries)
2. บริหารจัดการและควบคุมการทำประมงอย่างยั่งยืน
2.2.2.4 ศึกษาและประเมินปัจจัยด้านมลพิษที่ส่งผลกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพและระบบนิเวศ 1. ศึกษาผลของอุณหภูมิต่อการเจริญเติบโตและการวางไข่ของสัตว์น้ำที่อยู่บริเวณชายฝั่งที่มีการขยายตัวของชุมชนค่อนข้างรวดเร็ว
2. การศึกษาความสัมพันธ์ของโลหะหนักที่มีการปนเปื้อนในระบบนิเวศและห่วงโซ่อาหารบริเวณคลอง ชะลองแวง จังหวัดปราจีนบุรี
3. ศึกษาและพัฒนาดัชนีชีวภาพในการบ่งชี้คุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดิน
4. ศึกษาเพื่อใช้ E. coli เป็นดัชนีบ่งชี้การปนเปื้อนของสิ่งปฏิกูลในแหล่งน้ำผิวดิน
5. การทดสอบความเป็นพิษของโลหะหนักและปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอนที่มีต่อสัตว์น้ำที่อยู่บริเวณชายฝั่งที่มีการขยายตัวของชุมชนค่อนข้างรวดเร็ว
6. การประเมินความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนโลหะหนักและปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอนต่อสิ่งมีชีวิตที่อยู่บริเวณชายฝั่งที่มีการขยายตัวของชุมชนค่อนข้างรวดเร็ว
2.2.2.5 ปรับปรุงหลักเกณฑ์ กฎระเบียบ และวางกลไกควบคุมและติดตามตรวจสอบผลกระทบของมลพิษต่อระบบนิเวศ 1. จัดให้มีระบบหรือช่องทางการมีส่วนร่วมของชุมชน ประชาชนในการติดตามตรวจสอบผลกระทบของมลพิษต่อระบบนิเวศจากโรงไฟฟ้า
2. ปรับปรุงมาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดิน
3. ปรับปรุงมาตรฐานคุณภาพสิ่งแวดล้อมทางทะเล
4. ตรวจสอบคุณภาพน้ำทะเลชายฝั่งและสิ่งแวดล้อมทางทะเลทั่วประเทศ
5. จัดทำและรักษาระบบการจัดการสิ่งแวดล้อมตามมาตรฐาน ISO 14001 อย่างต่อเนื่อง
6. ติดตามตรวจสอบคุณภาพสิ่งแวดล้อมเพื่อลดผลกระทบต่อระบบนิเวศโดยรอบโครงการ (ด้านทรัพยากรนิเวศในน้ำและผลิตผลชีวภาพทางทะเลของท่าเทียบเรือขนถ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับโรงไฟฟ้าพลังความร้อนกระบี่)
2.2.2.6 ทบทวนหลักเกณฑ์ กฎระเบียบ และกฎหมาย เพื่อกำหนดแนวทางในการหยุดยั้งการทำลายระบบนิเวศ 1. ทบทวนและปรับปรุงหลักเกณฑ์ กฎระเบียบ แนวทางปฏิบัติที่เกี่ยวกับการดำเนินกิจกรรม/โครงการที่อาจมีผลกระทบกับความหลากหลายทางชีวภาพ โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีความสำคัญและพื้นที่วิกฤตทางความหลากหลายทางชีวภาพ รวมถึง ระบบนิเวศที่มีความเปราะบางและอาจได้รับผลจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
แนวทางปฏิบัติ แผนงาน/โครงการ ผลการดำเนินงาน
2.2.3.1 พัฒนาและส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศโดยคำนึงถึงศักยภาพในการรองรับของแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ ความสามารถในการให้บริการของระบบนิเวศและการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน 1. การประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมในแหล่งท่องเที่ยวที่มีระบบนิเวศวิทยาแนวปะการังน้ำตื้น
2. ศึกษาศักยภาพในการรองรับของแหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่ธรรมชาติ พื้นที่อนุรักษ์ พื้นที่ที่มีความสำคัญทางระบบนิเวศและความหลากหลายทางชีวภาพ และกำหนดมาตรการในการจัดการแหล่งท่องเที่ยวที่คำนึงถึงการให้บริการระบบนิเวศและการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน
3. จัดการพื้นที่ชุ่มน้ำที่สำคัญเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน
4. ส่งเสริมการปลูกสตอเบอรี่เพื่อสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงนิเวศเกษตรในพื้นที่ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออก
2.2.3.2 ส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ชุมชนท้องถิ่น และผู้ประกอบการท่องเที่ยวในการพัฒนาและจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน 1. เสริมสร้างสมรรถนะชุมชนและผู้ประกอบการในท้องถิ่นในการจัดการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในพื้นที่ที่มีความสำคัญทางความหลากหลายทางชีวภาพ ระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่งที่สำคัญ พื้นที่ชุ่มน้ำและระบบนิเวศเปราะบางอื่น
แนวทางปฏิบัติ แผนงาน/โครงการ ผลการดำเนินงาน
2.2.4.1 สำรวจและเฝ้าระวังโรคติดต่อที่สำคัญและสร้างมาตรการควบคุมป้องกันโรคติดต่อจากสัตว์สู่สัตว์ และสัตว์สู่คน 1. โครงการนำร่องเพื่อผลิตวัคซีนและชุดทดสอบโรคในปศุสัตว์เพื่อป้องกันการคุกคามทรัพยากรชีวภาพ
2. พัฒนาระบบการเฝ้าระวังโรคและพัฒนานักระบาดวิทยาภาคสนามด้านสัตว์ป่า
3. สำรวจและเฝ้าระวังโรคติดต่อสำคัญในสัตว์ป่า และปศุสัตว์
4. สำรวจและศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพของจุลินทรีย์ก่อโรคในปศุสัตว์
2.2.4.2 เฝ้าระวังโรคอุบัติใหม่และเชื้อดื้อยา 1. สำรวจและเฝ้าระวังเชื้อดื้อยาในปศุสัตว์
2. ป้องกันและควบคุมโรคอุบัติใหม่ในธรรมชาติ